Venöz Doppler

Venöz Doppler, vücuttaki venöz yapıların, yani toplardamar sisteminin değerlendirilmesi için kullanılan genel bir tabirdir. Toplardamar sistemi tüm vücutta ve tüm organlarda bulunur; en sık kolların ve bacakların toplardamar sisteminin görüntülenmesi istenir.

Toplardamar sisteminde kirli kan bulunur. Bu kirli kan tüm vücutta dokulardan kalbe doğru gönderilir: kolda parmaklardan omuza ve kalbe doğru, bacakta ayak parmak ucundan kasığa ve oradan kalbe doğru ilerler. Kalbe ulaşan kirli kan akciğerlere gönderilerek temizlenir, temiz kan olarak kalbe döner ve atardamar sistemi ile tüm vücuda dağıtılır. Bu sistemin atardamar tarafına yönelik inceleme için arteriyel Doppler ultrason yapılır.

Kollara venöz Doppler neden yapılır? Kolda varis olur mu?

Kollara yapılan venöz Doppler genellikle kol ağrısı olan hastalarda istenir. Koldaki toplardamar sistemi ilaç, serum gibi enjeksiyonlar için sıklıkla kullanılır; bu işlemler sonrasında kolda sertlik ve ağrı olduğunda bu tetkik yapılır. Sonuca göre hastaya tedavi başlanır ve hastaların büyük çoğunluğu rahatlar.

Kolda varis olmaz. Koldaki toplardamarlarda da kapakçık bulunur; ancak bu damarların boşaltılması daha çok kalbin emiş gücü ile sağlanır. Dolayısıyla kol damarları fazla yerçekimine maruz kalmaz ve genişlemez.

Diyaliz hastalarında koldaki atardamar ile toplardamar birbirine bağlanır; buna fistül denir ve hasta buradan diyalize girer. Bazı hastalarda bu fistüllerde tıkanıklıklar ya da fistüle bağlı toplardamarlarda genişlemeler oluşabilir. Bu durum da varis değildir ve özel bir Doppler ultrason incelemesi gerektirir; o bölgedeki atardamar ve toplardamar sistemi ile fistül debisi ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.

Bacaklara venöz Doppler neden yapılır? Neden ayakta durulur?

Bacak toplardamarları, önde vena safena magna ve arkada vena safena parva olmak üzere her bacak için ikişer adettir. Bu damarlarda bulunan kapakçıklar tek yönlü valf gibi çalışarak kan akımının aşağıdan yukarıya geçmesine izin verir, tekrar aşağı inmesini engeller. Genetik yatkınlık en büyük etken olmakla birlikte; yıllar içinde gebelik, kilo artışı, uzun süreli kabızlık gibi karın içi basıncını artıran nedenler ile uzun süre ayakta durma veya oturarak çalışma bu valf sistemini bozar. Bunun üzerine damar genişler, valf sistemi daha da bozulur ve kirli kan yerçekiminin etkisiyle aşağı doğru gitmeye başlayarak varis oluşumuna neden olur.

Bacaklara yapılan venöz Doppler, yerçekiminin etkisini net olarak değerlendirebilmek için ayakta yapılmalıdır. Yatarak yapılan venöz Doppler sağlıklı sonuç vermez.