Ultrason Nedir?

Ultrason (USG, ultrasonografi), yüksek frekanslı ses dalgaları kullanılarak vücut içindeki organ ve dokuların görüntülendiği, tıpta uzun yıllardır yaygın olarak kullanılan bir tetkik yöntemidir. Kullanılan ses dalgaları insan kulağının işitemeyeceği frekans aralığındadır. İşlem sırasında önce incelenecek bölgeye jel sürülür, ardından bu bölge üzerinde prob gezdirilerek görüntü elde edilir. İstenildiğinde ya da hekim önerdiğinde görüntüler çıktı olarak hastaya da verilebilir.

Ultrason nasıl çalışır?

Ultrason ile görüntülemenin temel prensibi, ses dalgalarının değişik doku ve organlardan farklı şekilde yansıması özelliğine dayanır. Bu fikir, bazı deniz memelilerinin çevrelerindeki cisimleri ses dalgalarıyla algılamasından esinlenmiştir: örneğin yunuslar, cisimlerin üzerine yüksek frekanslı ses dalgası gönderir ve dönen sesin hızına göre cismin büyüklüğü ile şekli hakkında bilgi edinir. İnsan organlarının her birinin doku özelliği farklı olduğundan, gönderilen ultrason sinyalini yansıtma düzeyleri de farklıdır; bu sayede ultrason tıbbın hemen hemen bütün branşlarında kullanılan yaygın bir görüntüleme tekniğidir.

Ultrason probu nedir?

Ultrason cihazının ses dalgaları gönderen ve dokulardan geri dönen dalgaları algılayan, vücuda tutulan kısmına prob denir. Prob geri dönen ses dalgalarını algılar; bu sinyaller cihaz içindeki bilgisayarda işlenerek görüntüye dönüştürülür ve monitörde radyoloji uzmanı tarafından değerlendirilir. Farklı inceleme türleri için ultrason çeşitleri sayfasına bakabilirsiniz.

Ultrasonun avantajları nelerdir?

Ultrason ile hem iç organlar hakkında bilgi edinilebilir hem de gebelik tanısı ve takibinde bebeğin gelişimi izlenebilir. En önemli avantajı radyasyon içermemesidir; bu sayede gerektiği sayıda tekrarlanabilir.

Bu yöntemle iç organ ve dokulardaki yapısal bozukluklar değerlendirilebilir, gebelikte bebeğin gelişimi hakkında bilgi edinilebilir. Bununla birlikte gebelikte bebeğin gelişimindeki her bozukluk saptanamayabilir; bebeğin rahim içindeki duruşuna bağlı olarak inceleme farklı zamanlarda tekrarlanabilir.

Gebelikte ultrason hangi haftalarda yapılır?

Ultrason, gebelikte çoğunlukla aşağıdaki dönemlerde rutin olarak yapılır:

• Gebeliğin ilk aylarında
• 11-14. haftalarda
• 18-23. haftalarda
• 32. hafta civarında
• 38. hafta civarında

Ultrason ile neler incelenir?

Ultrason cihazı ile vücuttaki yumuşak dokuların ve organların durumu incelenebilir; dokular ve organlar içindeki kitleler ya da anne karnındaki bebek değerlendirilebilir. Örnekler:

• Gebe ultrasonu ile anne karnındaki bebeğin organları görüntülenir ve sağlık durumu hakkında bilgi edinilir.
• Renal ultrason ile böbrekler incelenir; rahatsızlığın türü, düzeyi ve varsa taşın büyüklüğü hakkında bilgi elde edilir.

Ultrason tanıda neden önemlidir?

Ultrason, hastalıkların ve yapısal bozuklukların erken değerlendirilmesi ve teşhisinde önemli bir yere sahiptir. Herhangi bir hastalık şüphesiyle başvuran kişilerde birkaç tetkikin birlikte yapılması, tanı açısından daha güvenilir sonuçlar sağlar.