Gebelikte Ultrason

Ultrason, gebelik takibinin en önemli parçalarından biridir. Gebelikte herhangi bir sorun olmasa bile ultrasonografi kontrolü düzenli olarak yapılmaktadır. Gebeliğin farklı dönemlerinde ultrason ile farklı değerlendirmeler yapılır: ilk aylarda bebeğin kilosu ölçülemez, yalnızca kalp atımı ve kese büyüklüğü gibi bulgular incelenir; gebeliğin 5. ayında ise kilo, amniyotik sıvı, plasentanın durumu ve organların yapısı gibi daha ayrıntılı değerlendirmeler yapılabilir.

Ultrason tüm anomalileri saptayabilir mi?

Hayır. Ultrason bebekteki gelişimsel bozuklukların çoğunu saptasa da tümünü saptaması mümkün değildir; bazı anomaliler ultrason ile görülemeyebilir.

Gebelikte ultrasonun bebeğe zararı var mıdır?

Ultrasonografinin bebeğe bilinen bir zararı yoktur ve radyasyon içermez. Sık aralıklarla yapılsa dahi bebek üzerinde olumsuz bir etkisi beklenmez.

Gebelikte ultrason hangi amaçlarla yapılır?

Gebelikte ultrason, başlıca şu soruların yanıtlanması amacıyla kullanılır:

• Gebelik var mı, normal yerinde ve rahim içinde mi?
• Gebelik canlı mı?
• Gebelik kaç haftalık?
• Bebeğin ense kalınlığı normal mi?
• Bebeğin tahmini kilosu ne kadar, haftasına göre gelişimi normal mi?
• Bebeğin duruşu nasıl?
• Plasenta (bebeğin eşi) normal mi, yerleşimi doğum yolunu kapatıyor mu?
• Bebeğin baş çapı ve bacak uzunluğu normal mi?
• Bebeğin suyu (amniyotik sıvı) normal mi?
• Bebekte bir anomali var mı? 18-20. hafta civarında yapılan ayrıntılı ultrasonografi ile organlarda gelişme bozukluğu araştırılır.
• Biyofizik profil değerlendirmesinde bebeğin hareketleri, kas tonusu ve solunumu incelenir.
• Erken doğum riski varlığında rahim ağzı uzunluğu ölçülebilir.
• Rahim ve yumurtalıklarda miyom ya da kist var mı?
• Bebeğin cinsiyeti nedir?
• Gerekli durumlarda Doppler ile kan akımı değerlendirilir.
• Amniyosentez veya CVS gibi girişimlerde yol gösterici olarak kullanılır.

Gebelik boyunca 3 ya da 4 boyutlu ultrason yapılması rutin olarak şart değildir; bu, yalnızca ailenin bebeğin yüzünü, ellerini görmek istemesi durumunda tercih edilir. Bebeğin durumunu ve anomali varlığını araştırmakta rutin 2 boyutlu ultrason yeterlidir.

Ultrason ne sıklıkta yapılmalıdır?

Sıklık, gebeliğin durumuna ve saptanan risklere göre değişir. Gerektiğinde ek incelemeler yapılmakla birlikte, çoğunlukla aşağıdaki dönemlerde uygulanır:

• Gebeliğin ilk aylarında
• 11-14. haftalar içinde
• 18-20. hafta civarında ayrıntılı ultrasonografi
• 32. hafta civarında
• 38. hafta civarında